Teina a kofeina – czym się różnią?

Gdy pierwsze promienie słońca dotykają mglistych wzgórz Sri Lanki, zbieracze wyruszają, by dłońmi pełnymi szacunku zerwać najmłodsze listki. To właśnie w nich drzemie obietnica poranka pełnego harmonii i energii, która nie krzyczy, lecz subtelnie prowadzi nas przez dzień. Wiele osób zastanawia się, dlaczego po filiżance naparu Adalbert's Tea czujemy się inaczej niż po mocnym espresso. Choć w poniższym artykule przyjrzymy się faktom naukowym, to przede wszystkim zapraszamy Cię w podróż do świata zmysłów, gdzie teina a kofeina stają się kluczem do zrozumienia Twojego własnego rytuału.

Czym jest teina?

Teina to naturalny związek organiczny z grupy alkaloidów, który występuje w liściach herbaty i odpowiada za jej właściwości pobudzające zmysły. Występuje w każdej herbacie produkowanej z liści krzewu herbacianego Camellia sinensis.

Termin ten powstał w XIX wieku, kiedy naukowcy wierzyli jeszcze, że w liściach herbaty znajduje się zupełnie inna substancja niż w ziarnach kawy. Choć dziś wiemy, że to ten sam związek chemiczny, nazwa przetrwała w świecie lifestylowym jako symbol elegancji i spokoju.

Czy teina i kofeina to to samo?

Mimo że historycznie uważano je za zupełnie różne związki chemiczne, współczesna nauka potwierdza ich tożsamość.

Z chemicznego punktu widzenia teina i kofeina to ta sama substancja chemiczna o wzorze C8H10N4O2. Mimo to ich wpływ na nasze ciało i umysł bywa postrzegany jako skrajnie różny. Stężenie kofeiny w kawie jest od trzech do czterech razy wyższe niż w herbacie, jednak różny wpływ napoi na organizm wynika jeszcze z czegoś innego.

Różnica w odczuwaniu efektów wynika z tego, że kofeina zawarta w kawie nie jest związana z polifenolami, więc kawy działa szybko, podczas gdy w herbacie teina występuje w towarzystwie garbników, dzięki czemu energia uwalnia się powoli – bez gwałtownego skoku, za to z efektem pobudzenia, który trwa znacznie dłużej.

Jak działa teina na organizm?

Wpływ teiny na ludzki organizm jest wielopoziomowy i zależy od regularności oraz ilości spożywanego napoju. Poniżej przedstawiamy szczegółowe mechanizmy działania tej substancji:

• Pobudzenie układów: Teina powoduje aktywne pobudzenie działania układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego.
• Wydolność i koncentracja: Umiarkowane spożycie teiny wykazuje pozytywny wpływ na wydolność umysłową oraz wydolność fizyczną.
• Redukcja znużenia: Dzięki obecności teiny w herbacie, napary te pomagają skutecznie zmniejszać zmęczenie i senność.
• Wsparcie metabolizmu i układu trawiennego: Teina zwiększa wydzielanie soku żołądkowego, co wspomaga trawienie, oraz wykazuje działanie moczopędne.

Ile teiny ma herbata?

Zawartość teiny w różnych herbatach

Zawartość teiny w herbacie zależy od wielu czynników, w tym od rodzaju herbaty, warunków uprawy oraz sposobu i czasu parzenia.

Zawartość teiny w czarnej herbacie wynosi około 47 mg na filiżankę, a w zielonej herbacie około 30 mg.

• Analiza naparów herbaty wykazała, że filiżanka (200 ml) czarnej herbaty zawiera około 63 mg kofeiny, zielonej około 51 mg, a białej około 49 mg¹.
• Inne badanie laboratoryjne wykazało, że napary z herbaty (zielonej, oolong i czarnej) zawierają około 42–43 mg kofeiny w 100 ml naparu².
• Zawartość kofeiny w naparze zwiększa się wraz z temperaturą i czasem parzenia, osiągając nawet około 53 mg w 200 ml przy dłuższym parzeniu³.
• Ponadto herbata jest jednym z głównych źródeł kofeiny (metyloksantyny) w diecie człowieka, obok kawy i innych napojów pobudzających⁴.

Zawartość teiny a sposób parzenia

Herbata parzona krócej – do 3 minut – działa pobudzająco. Z kolei napar przygotowywany dłużej (powyżej 5 minut) ma więcej garbników, co osłabia efekt pobudzenia, ale pozwala wydobyć z liści pełnię ich walorów smakowych.

Teina – najczęściej zadawane pytania